Zhong Kui is een taoïstische god in de Chinese mythologie, maar komt ook voor in de Vietnamese, Koreaanse en Japanse mythologie. Hij wordt vaak afgebeeld als een grote man met een lange zwarte baard, uitpuilende ogen en een furieuze uitstraling. Traditioneel staat hij bekend als de verdrijver van geesten en kwade entiteiten.
De kracht
Met zijn vermogen om 80.000 demonen te temmen, is Zhong Kui de generaal van een demonenlegioen. Hij versloeg deze demonen eerst, voordat ze zich bij zijn leger aansloten. Waar zij vroeger onrust en problemen veroorzaakten in de menselijke wereld, dienen ze nu onder Zhong Kui’s controle om mensen te beschermen tegen bovennatuurlijk kwaad.
De mythe
Volgens de legende begon de vriendschap tussen Zhong Kui en Du Ping (杜平) in hun geboorteplaats. Samen reisden ze af om deel te nemen aan de keizerlijke examens. Deze examens in keizerlijk China dienden om kandidaten te selecteren voor een ambtelijke functie, een van de hoogste posities in die tijd.
Zhong Kui behaalde uitstekende resultaten en kreeg de titel zhuangyuan (状元), de hoogste graad binnen het keizerlijke examensysteem. Toch was er geen reden tot vreugde: de keizer weigerde hem de titel toe te kennen vanwege zijn verminkte en lelijke uiterlijk.
Woedend over deze onrechtvaardigheid en willekeurige beslissing, sloeg Zhong Kui in blinde woede herhaaldelijk zijn hoofd tegen het paleishekken, totdat hij overleed aan zijn verwondingen. Zijn vriend Du Ping begroef hem met eer, en Zhong Kui’s ziel arriveerde bij het goddelijke oordeel.
De rechter van de onderwereld een intelligente en bekwame man in hem. Als erkenning van zijn talenten benoemde hij Zhong Kui tot de koning van de geesten, met als taak geesten op te jagen, te vangen, te overmeesteren en onder controle te houden.
Op oudjaarsavond keerde Zhong Kui in geestelijke vorm terug naar zijn geboorteplaats om de rust te bewaken en negatieve entiteiten te verdrijven.
De bekendheid
De mythe van Zhong Kui was lange tijd onbekend, totdat keizer Xuanzong van de Tang-dynastie (712-756) op sterven na dood was. In deze toestand kreeg hij een bijzondere droom: hij zag twee geesten – een grote met een ambtenarenhoed en een kleine die net een portemonnee had gestolen.
De grote geest ving de kleine en onthulde zichzelf als Zhong Kui. Hij zwoer dat hij het rijk zou beschermen tegen kwaad.
Toen de keizer wakker werd voelde hij zich plotseling helemaal beter en gaf hij zijn hofschilder opdracht om Zhong Kui te schilderen. Zo verspreidde de mythe zich onder de ambtenaren en de bevolking.
In de moderne tijd
Het verhaal van Zhong Kui is nog steeds wijdverspreid in China. Hij wordt vaak afgebeeld in schilderijen en andere kunstvormen. Op huisdeuren schildert men zijn beeltenis om kwade geesten af te weren, vooral op plekken van handel of plekken met producten van hoge waarde. Ook op nieuwjaarsafbeeldingen verschijnt hij vaak, samen met de vijf vleermuizen van geluk (五福).
Deze vijf vleermuizen symboliseren vijf vormen van geluk:
- Lang leven
- Rijkdom
- Gezondheid en kalmte
- Deugdzaamheid
- Een vredige dood op hoge leeftijd
Deze vijf wensen gaan hand in hand met de bescherming tegen bovennatuurlijke kwade krachten, waarvoor Zhong Kui zich inzet. Het gezegde 大鬼界钟馗 (dà guǐ jiè Zhōng Kuí) weerspiegelt dit en betekent letterlijk “de naam van Zhong Kui lenen om een geest te verslaan”. In figuurlijke zin verwijst het naar het uitvoeren van een taak, terwijl de eer wordt toegekend aan een hogere autoriteit.
Voor Zhong Kui betekent dit dat hij de mensheid vanuit de onderwereld dient – een rol die hem in het leven als ambtenaar werd ontzegd.