De Chinese taal, en specifiek het Mandarijn, is in opmars in Nederland. Dit is duidelijk zichtbaar in de veranderingen in het onderwijssysteem en het vernieuwde enthousiasme om het Mandarijn te bestuderen. Heb jij er al over nagedacht?
Naast het conventionele Duits en Frans op de middelbare scholen, is het niet meer raar om een “exotische” derde taal te leren op school. Op mijn middelbare school was dit in ieder geval nog niet het geval, en was zelfs Duits als keuzetaal een onmogelijkheid door het volgeplande rooster. Toch blijken Nederlanders, die van nature als reislustig worden beschreven, de uitdaging van het Mandarijn vaker aan te gaan.
We kennen allemaal de plaatjes van de Chinese muur, het majestueuze plein van de Hemelse Vrede, en het Mausoleum. China is een reiswalhalla. Het uitgestrekte gebied van China bevat dan ook vele klimaten: het tropische klimaat in het zuiden, het koude klimaat in binnen-Mongolië, de Gobi woestijn in centraal China, en de bergketens in onder andere Zuid Yunnan tegen de grens van India. Hiernaast is het culinaire genot en de gastvrijheid van de Chinees een prettige bijeenkomst.
Nu hoor ik je denken, ik ben niet zo reislustig ingesteld en ik kan lekker Chinees eten bij het lokale restaurant in het dorp. Geen probleem. Het is namelijk een feit dat veel Chinezen al in Nederland zijn: de Chinatowns in Rotterdam en Den Haag kleuren Nederland rood. Het aantal blijft ook groeien, omdat Chinese studenten vaak Nederland kiezen als bestemming. NA de studie genieten ze van de inclusiviteit en het vloeiende Engels van de Nederlands, en zoeken ze hier werk. Er zijn dus genoeg mogelijkheden om het Chinees te oefenen.
In het bedrijfsleven kan het ook een waardevolle vaardigheid zijn. Handel verloopt bijna altijd via Chinese fabrikanten. Om de taal en cultuur van het bedrijfsleven over te brengen tussen beide partijen, is een vertalen en kenner van de cultuur nodig. Zo loopt alles in goede banen, en kan het handelen vlot gaan zonder problemen. De Chinees vindt het dan ook meteen imposant als je een aantal zinnen, of zelfs woorden, in het Chinees kunt spreken. De verdieping in de Chinese taal en cultuur geeft je een streepje voor.
Een aantal jaar terug was het zelfs het geval dat studenten in de rij stonden om de Chinees te leren. Bij de lerarenopleiding van Fontys hogeschool in Sittard groeide het aantal studenten voor de minor Chinees exponentieel. Waar eerste een handjevol studenten voor deze minor koos, waren er plots 40 aanmeldingen.
Op mijn opleiding Orientaalse talen en Communicatie (OTC) aan hogeschool Zuyd in Maastricht was deze groei ook zichtbaar. Meer dan tweehonderd studenten meldden zich aan voor de bachelor. Dit is opzich al een prima resultaat, mede omdat de Bachelor in OTC een specifieke doelgroep aantrekt. Van deze tweehonderd scholieren koos een kleine meerderheid voor de Japanse taal. Deze groep had vooral interesse in anime, een Japanse tekenfilm zoals Pokémon. Meer dan honderd studenten kozen voor het Mandarijn.
Het animo voor het leren van Chinees werd bekrachtigd door de studenten die uit alle hoeken van het land kwamen. De start van het jaar verliep met veel enthousiasme. Helaas was het uitvalpercentage van de studie in het eerst jaar al bijna 50-60%. Na vier jaar studeren was het slagingsfeest was dan ook geen feest te noemen, maar een knusse bijeenkomst van doorzetters. Het moreel van het verhaal is dat het leren van Chinees vaak wordt onderschat. Het bijhouden van de lesstof, vaak oefenen om de tonen te kunnen spreken en opvatten, en het constant schrijven van de hanzi (de Chinese karakters) vormen de basis. Duolingo lijkt goede handvatten te geven voor het Mandarijn. Maar niks is minder waar. Een interactieve leeromgeving met een focus op spreken is cruciaal om de woorden en karakters te onthouden. Hiernaast bevatten onze talen over de grens, het Frans en Duits, soms nog enigszins herkenbare woorden. In het Mandarijn is het meest herkenbare woord wellicht 咖啡 (kafee). Als je dit onthoudt, kan je bij je reis naar China bij de eerste Starbucks een koffie bestellen. Hopelijk hoef je er niks in…